Cerrahi ve ameliyathane hemşirelerinde ergonomik ve psikososyal görünmez yükler: Bütüncül bir literatür derlemesi: Cerrahi ve ameliyathane hemşirelerinde ergonomik ve psikososyal görünmez yükler

Hatice Erdoğan; Burak Baran Savaş

doi:10.5281/zenodo.22261895

Yazarlar

Hatice Erdoğan Maltepe Üniversitesi
Burak Baran Savaş Maltepe Üniversitesi https://orcid.org/0009-0006-7803-6910

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22261895

Özet

Amaç: Bu derlemenin amacı, cerrahi ve ameliyathane hemşireliğinde ergonomik ve psikososyal görünmez yükleri güncel literatür doğrultusunda bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmektir.

Yöntem: Bu çalışma, sistematik derleme ilkeleri doğrultusunda yapılandırılmış tanımlayıcı bir literatür derlemesidir. PubMed, CINAHL, Scopus, Web of Science ve EBSCOhost veri tabanlarında 2020–2025 yılları arasında yayımlanan çalışmalar taranmıştır. Tarama sonucunda elde edilen 268 kayıttan, dahil edilme kriterlerini karşılayan 15 çalışma değerlendirmeye alınmıştır.

Bulgular: Cerrahi kliniklerde iş stresi, duygusal emek ve hasta ile iletişim ön planda iken; ameliyathane ortamında ergonomik zorlanma, kas-iskelet sistemi sorunları ve örgütsel faktörlerin daha belirgin olduğu saptanmıştır. Ergonomik ve psikososyal yüklerin hemşirelerin fiziksel ve ruhsal sağlığını olumsuz etkilediği; bunun bakım kalitesi ve hasta güvenliği üzerinde önemli sonuçlar doğurduğu belirlenmiştir.

Sonuç: Cerrahi hemşireliğinde görünmez yükler çok boyutlu bir yapı sergilemekte olup, bu yüklerin azaltılmasına yönelik ergonomik düzenlemeler ve psikososyal destek mekanizmalarının geliştirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda görünmez yüklerin yönetimi, hemşire sağlığı ve hasta güvenliği açısından kritik bir öncelik olarak ele alınmalıdır.

Referanslar

Aiken, L. H., Sloane, D. M., Ball, J., Bruyneel, L., Rafferty, A. M., & Griffiths, P. (2018). Patient satisfaction with hospital care and nurses in England. BMJ Open, 8(1), e019189. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2017-019189

Carayon, P., & Gurses, A. P. (2008). Nursing workload and patient safety. In R. G. Hughes (Ed.), Patient safety and quality: An evidence-based handbook for nurses.

Davis, K. G., & Kotowski, S. E. (2015). Prevalence of musculoskeletal disorders for nurses. Human Factors, 57(5), 754–792. https://doi.org/10.1177/0018720815581937

Eriş, B. G., & Koçaşlı, S. (2024). Cerrahi hastalarında bakım odaklı hemşire-hasta etkileşim düzeyinin derlenme sürecine etkisi. Etkili Hemşirelik Dergisi, 17(2), 218–231.

Labrague, L. J., & de Los Santos, J. A. A. (2021). Fear of COVID-19, psychological distress, work satisfaction and turnover intention among frontline nurses. Journal of Nursing Management, 29(3), 395–403. https://doi.org/10.1111/jonm.13168

Magnavita, N. (2020). The impact of work-related stress on nurses. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(23), 1–12. https://doi.org/10.3390/ijerph17239035

Molina-Mula, J., & Gallo-Estrada, J. (2020). Impact of nurse–patient relationship on quality of care: A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(3), 835. https://doi.org/10.3390/ijerph17030835

Özcanarslan, N., & Doğan, A. (2025). Ameliyathane hemşirelerinde örgütsel güven algısı ve tükenmişlik ilişkisi. Cukurova Medical Journal, 50(1), 200–210. https://doi.org/10.17826/cumj.1610572

Savcı, S. S., & Erdağı Oral, S. (2024). Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerde iş stresinin bakım davranışlarına etkisi. İnönü Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Dergisi, 12(2), 587–603. https://doi.org/10.33715/inonusaglik.1386260

Sun, W., Yin, L., Zhang, T., et al. (2023). Work-related musculoskeletal disorders among nurses: A meta-analysis. Iranian Journal of Public Health, 52(3), 463–475. https://doi.org/10.18502/ijph.v52i3.12130

Teymoori, E., Zareiyan, A., Babajani-Vafsi, S., & Laripour, R. (2022). Occupational burnout in operating room nurses. Frontiers in Psychology, 13, 947189. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.947189

Wei, L., Guo, Z., Zhang, X., et al. (2023). Mental health and job stress of nurses in surgical settings. BMC Psychiatry, 23, 871. https://doi.org/10.1186/s12888-023-05336-0

World Health Organization. (2020). State of the world’s nursing 2020: Investing in education, jobs and leadership.

International Labour Organization. (2021). Workplace stress: A collective challenge.

European Agency for Safety and Health at Work (EU-OSHA). (2022). Work-related musculoskeletal disorders: Facts and figures.

Cerrahi ve ameliyathane hemşirelerinde ergonomik ve psikososyal görünmez yükler: Bütüncül bir literatür derlemesi