Patient Digital Literacy and Telemedicine Attitudes in the Post-Pandemic Era: A Literature Review
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19323520Keywords:
Digital health literacy, telemedicine acceptance, patient attitudes, access to healthcare, post-pandemic healthcare servicesAbstract
Bu literatür incelemesi, hızla yaygınlaşan dijital sağlık teknolojileri bağlamında, hastaların dijital okuryazarlıkları ile teletıp uygulamalarına yönelik tutumlarının ortak yönlerini incelemektedir. Dijital okuryazarlık, bireylerin dijital platformlarda sağlık bilgilerini arama, değerlendirme ve etkili bir şekilde kullanma kapasitesini kapsarken, teletıp uygulamaları, sağlık hizmetlerine uzaktan erişimi sağlayarak hastalar ve sağlık profesyonelleri arasındaki iletişimi kolaylaştırmaktadır.
Çalışmada, mevcut literatürü bir araya getirerek şunları amaçlamaktadır: (1) farklı popülasyonlardaki hastaların dijital okuryazarlık düzeylerini değerlendirmek; (2) teletıp hizmetlerine ilişkin algıları, kabulü ve kullanım modellerini incelemek; ve (3) yaş, eğitim, cinsiyet ve sosyoekonomik durum gibi demografik özelliklerin hem dijital okuryazarlığı hem de teletıp konusundaki tutumları nasıl etkilediğini analiz etmek. Ayrıca, bu inceleme, algılanan fayda, kolaylık, güvenlik endişeleri ve gizlilik hususları gibi faktörlerin hastaların teletıp uygulamalarına karşı alıcı olmalarını nasıl şekillendirdiğini değerlendirir.
Gelişmiş dijital sağlık okuryazarlığı, hastaların sağlık hizmetlerine daha bilinçli katılımını sağlar ve hastaların sağlık hizmetlerine daha bilinçli katılımını sağlar ve uzak bölgelerde yaşayan veya hareket kabiliyeti kısıtlı bireylerin erişim engellerini azaltabilir. COVID-19 salgını, teletıp uygulamalarının benimsenmesini hızlandırarak hasta memnuniyeti, etkinlik ve erişim eşitliği konusunda kritik sorular ortaya çıkarmıştır. Bu inceleme, sağlık hizmetlerinde dijital dönüşümü anlamaya katkıda bulunur, mevcut bilgideki boşlukları belirler ve çeşitli popülasyonlarda hasta deneyimini optimize etmek ve dijital sağlık okuryazarlığını geliştirmek için çıkarımları vurgular.
References
Alakuş, M. (2007). Sağlık Bilimlerinde Bilgi Yönetimi, Sağlık bilimleri süreli yayıncılık, uvt.ulakbim.gov.tr/tip/sempozyum5/page201-2011.pdf. adresinden 16 Ocak 2017’de alınmıştır.
Almeida Fernades L (2022).. Digital Health Literacy: Paving the inclusivity road. Powerpoint presentation in Basics of Digital Health.
Aydın, S. (2004). Türkiye Sağlık Bilgi Sistemi Eylem Planı. Sağlık Bakanlığı Bilgi İşlem Daire Başkanlığı. https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/biyoistatistik(16).pdf
Blumenthal J., Wilkinson A., Chignell M. (2018). Physiotherapists’ and physiotherapy students’ perspectives on the use of mobile or wearable technology in their practice. Physiotherapy Canada; 70(1). ss:251–261.
Busse T. ,Nitsche J., Kernebeck S., Jux C., Weitz J., Ehlers J.,Bork U. (2022). Approaches to Improvement of Digital Health Literacy (eHL) in the Context of Person-Centered Care. Int J Environ Res Public Health.19(14). s:8309.
Chevan J, Pak SS, Wilkinson SG, Toole E. (2023). Building a Foundation for Health Informatics Content in Physical Therapy Education Through Concept Analysis and Concept Mapping. Journal of Physical Therapy Education. 1;37(1). ss:24-30.
Çavmak Ş, Çavmak D. (2017). Türkiye’de sağlık hizmetlerinin tarihsel gelişimi ve sağlıkta dönüşüm programı. Sağlık Yönetimi Dergisi, 1(1). ss:48-57.
Del Giudice P., Bravo G., Poletto M., De Odorico A., Conte A., Brunelli L., Arnoldo L., Brusaferro S. (2018). Correlation Between eHealth Literacy and Health Literacy Using the eHealth Literacy Scale and Real-Life Experiences in the Health Sector as a Proxy Measure of Functional Health Literacy: Cross-Sectional Web-Based Survey. J Med Internet Res. 31;20(10):e281.
Ekinci, Y., Tutgun Ünal, A. ve Tarhan, N. (2021). Dijital sağlık okuryazarlığı üzerine bir alanyazın incelemesi. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, 4(2), 148-165.
Fagnano, M., Halterman, J. S., Conn, K. M., ve Shone, L. P. (2012). Health literacy and sources of health information for caregivers of urban children with asthma. Clinical Pediatrics, 51(3), 267- 273.
Fischer, S. H., et al. (2014). Acceptance and use of health information technology by community-dwelling elders.
Gagnon, M. P., et al. (2016). Factors influencing the adoption of telemedicine in clinical practice.
Gopal G, Suter-Crazzolara C, Toldo L, Eberhardt W. (2019). Digital transformation in healthcare - architectures of present and future information technologies. Clin Chem Lab Med, 57(3):328-335. Doi:10.1515/cclm-2018-0658.
Hakansson Eklund J., Holmström I., Kumlin T., Kaminsky E., Skoglund K., Höglander J., Sundler A., Condén E., Summer M. (2019). Same same or different?" A review of reviews of person-centered and patient-centered care. Patient Educ Couns;102(1). ss:3-11.
Haupeltshofer A, Egerer V, Seeling S. (2020). Promoting health literacy: What potential does nursing informatics offer to support older adults in the use of technology? A scoping review. Health Informatics J. 26(4):2707-2721. Doi: 10.1177/1460458220933417.
Hjelm, N.M. (2005). 08.07.2018 https:// pdfs.semanticscholar.org/ d697/2bf795130a7c3d9d3c52ef634193e2219eef.pdf.ss.60-70
Hoşman, İ. (2018). Sağlık Sektöründe Tele-Tıp Uygulamalarına İlişkin Boyutlar: Sağlık Hizmetinden Yararlanan Kullanıcıların Görüşlerine İlişkin Bir Araştırma (Doctoral Dissertation, Yüksek Lisans Tezi), Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Hsu, W., Chiang, C. ve Yang, S. (2014). The effect of individual factors on health behaviors among college students: the mediating effects of ehealth literacy. Journal of Medical Internet Research, 16(12), e287. http://dx.doi.org/10.2196/jmir.3542.
http://www. saglikbilisimdernegi.org/makale-ler.php?mak_id=40, adresinden alınmıştır.
http://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2709.pdf
http://www.saglikplatformu.com/saglik_egitimi/showquestion.asp?faq=4&fldAuto=213.
Hyman, A., Stewart, K., Jamin, A.-M., Lauscher, H. N., Stacy, E., Kasten, G., ve Ho, K. (2020). Testing a school-based program to promote digital health literacy and healthy lifestyle behaviours in intermediate elementary students: The Learning for Life program. Preventive Medicine Reports, 19, 101149.
Jafree, S. R., Bukhari, N., Muzamill, A., Tasneem, F., ve Fischer, F. (2021). Digital health literacy intervention to support maternal, child and family health in primary healthcare settings of Pakistan during the age of coronavirus: study protocol for a randomised controlled trial. BMJ Open, 11(3), e045163.
Kaihlanen A-M., Virtanen L., Buchert U., Safarov N., Valkonen P., Hietapakka L., Hörhammer I., Kujala S., Kouvonen A., Heponiemi T. (2022). Towards digital health equity - a qualitative study of the challenges experienced by vulnerable groups in using digital health services in the COVID-19 era. BMC Health Services Research 22(1).s.188.
Kalender, N. ve Özdemir, L. (2013). Yaşlılara Sağlık Hizmetlerinin Sunulmasında Tele-Tıp Kullanımı. Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences. 17(1), ss:50-58.
Kaya, E. ve Eke, E. (2023). Bireylerin Mobil Sağlık Uygulaması Kullanım Durumu Ve E-Sağlık Okuryazarlığı İlişkisi. İşletme Bilimi Dergisi (JOBS), 11(1). ss:1-15.
Kemp E, Trigg J, Beatty L, Christensen C, Dhillon HM, Maeder A, et al. (2021). Health literacy, digital health literacy and the implementation of digital health technologies in cancer care: the need for a strategic approach. Health Promot J Austr. 32(1):104-114. Doi: 10.1002/hpja.387.
Kim H, Xie B. (2017). Health literacy in the eHealth era: A systematic review of the literature. Patient Educ Couns. 100(6):1073-1082. Doi: 10.1016/j.pec.2017.01.015
Kostkova, P. (2015). Grand challenges in digital health. Frontiers in Public Health, 3(134), ss:1-5.
Kruse,C.S.Krowski,N.,etal.(2017). Barriers to the adoption of telemedicine: A systematic review.
Kuek A., Hakkennes S. (2020). Healthcare staff digital literacy levels and their attitudes towards information systems. Health Informatics Journal; 26(1).ss:592-612.
Kurban, R. (2006). Kablosuz Taşınabilir Uzaktan Sağlık İzleme Sistemi: Mobil Sağlık Danışmanı. Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi, Kayseri.
Mitsutake, S., Shibata, A., Ishii, K., ve Oka, K. (2016). Associations of eHealth Literacy With Health Behavior Among Adult Internet Users. Journal of Medical Internet Research, 18(7), e192.
Nationwide Assessment of Knowledge and Perception in Reinforcing Telemedicine in the Age of COVID-19 Among Medical Students From Pakistan. Front Public Health 2022; 10: 845415.
Neter, E. ve Brainin, E. (2012). e-health literacy: Extending the digital divide to the realm of health information. Journal of Medical Internet Research, 14(1), e19. https://doi.org/10.2196/jmir.1619.
Norman C. ve Skinner H. (2006). eHealth Literacy: Essential Skills for Consumer Health in a Networked. World. J Med Internet Res. 16;8(2):e9. doi: 10.2196/jmir.8.2.e9.
Norman, C. D. ve Skinner, H. A. (2006). eHealth Literacy: Essential skills for consumer health in a networked world.
Öncel, A. ve Şimşek, S. (2011). Türkiye’de Bölgelerarası Kaynak Kullanım Etkinliğinin Veri Zarflama Analizi Yöntemiyle Analizi. Erciyes Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (37). ss:87-119.
Peker SV, Van Giersbergen MY, Biçersoy G. (2018). Sağlık bilişimi ve Türkiye’de hastanelerin dijitalleşmesi. Sağlık Akademisi Kastamonu. 3(3). Ss:228-267. Doi: 10.25279/sak.398078.
Pesen, M.M. (2015). 30.09.2018 tarihinde https://www.sibergah.com/genel/bilgi-guvenligi-nedir-venasil- siniflandirilir/ adresinden alınmıştır.
Postolache G., Oliveira R., Postolache O. Contextual Design of ICT for Physiotherapy: Toward Knowledge and Innovation Ecosystem. EAI Endorsed Transactions on Creative Technologies;17(13):e3.
Sevimli, E. (2018). Sağlık Yönetiminin Gelecekteki Paydaşlarından Bilgisayar Mühendisliği Öğrencilerinin Sağlık Bilgi Sistemlerini Bilgi Güvenliği ve Hasta Mahremiyeti Açısından Değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
Sood,S.P.,etal.(2007). Differences in public and private sector adoption of telemedicine: Indian case study.
Şimşek P, Karaismailoğlu D. (2020). Sağlık hizmetlerinde dijital teknolojilerin kullanımı ve hasta güvenliği. 2. Uluslararası İnovatif Hemşirelik Kongresi; İstanbul.
Vaart, R. van der ve Drossaert, C. (2017). Development of the digital health literacy instrument: Measuring a broad spectrum of health 1.0 and health 2.0 skills. Journal of Medical Internet Research, 19(1), e27. https://doi.org/10.2196/jmir.6709.
Van D, J. A. G. M. (2020). Digital divide research, achievements and shortcomings
Wangdahl, J. (2021). Arabic version of the Electronic Health Literacy Scale in Arabic-Speaking individuals in Sweden: prospective psychometric evaluation study. Journal of Medical Internet Research, 23(3), e24466.
Wentink M., Siemonsma P., van Bodegom-vos L., de Kloet A., Verhoef J., Vlieland T., Meesters J. Teachers’ and students' (2019). perceptions on barriers and facilitators for eHealth education in the curriculum of functional exercise and physical therapy: a focus groups study. BMC Med Educ; 19(1).ss:1–8.
WHO, W. (2020). Joint call for papers - Special issues on Infodemiology. https://www.who.int/newsroom/articles-detail/joint-call-for-papers-special-issues-on-infodemiology.
WHO,(2021). Global strategy on digital health 2020–2025.
Zaim, H. ve Tarım, M. (2010). Hasta Memnuniyeti: Kamu Hastaneleri Üzerine Bir Alan Araştırması, Sosyal Siyaset Konferansları, (59).ss:1-24.
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Journal of 5N1Quality
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
