Depreme Ne Kadar Hazırız? Yetişkin Bireylerde Depreme Hazırlıklı Olma Durumu, Deprem Risk Algısı ve Anksiyete İlişkisi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18054181Anahtar Kelimeler:
Depreme Hazırlık, , Deprem Risk Algısı, , Deprem KaygısıÖzet
Bu araştırmada, yetişkin bireylerde depreme hazırlıklı olma durumu, deprem risk algısı ve anksiyete ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı tipte olan bu araştırma Mayıs-Ağustos 2025 tarihleri arasında çevrim içi ankete katılan 286 birey ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında; anket formu, Depreme Hazırlıklı Olma Davranışı Ölçeği, Deprem Risk Algısı Ölçeği ve Deprem Anksiyetesi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde; tanımlayıcı istatistikler ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Depreme Hazırlıklı Olma Davranışı Ölçeği toplam puan ortalaması 9.75±3.50, Bireylerin Deprem Risk Algısı Ölçeği toplam puan ortalaması 27.60±3.38, Deprem Anksiyetesi Ölçeği toplam puan ortalaması ise 27.60±3.38 olarak bulunmuştur. Depreme Hazırlıklı Olma Davranışı Ölçeği toplam puanı ile Deprem Risk Algısı Ölçeği toplam puanı ve Deprem Anksiyetesi Ölçeği toplam puanı arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür (p<0.001). Araştırma sonuçları, depreme hazırlıklı olma davranışı, bireylerin deprem risk algısı ve deprem anksiyetesi düzeyleri ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki göstermektedir. Bu durum, risk algısı ve anksiyetenin, bireylerin deprem hazırlık düzeylerini etkileyen önemli faktörler olduğunu ortaya koymaktadır.
Referanslar
Agarwalla, R., Pathak, R., Siddiqui, A., Panda, M., Gupta, E., & Islam, F. (2020). A community-based intervention study to assess the effectiveness of awareness imparted on earthquake preparedness among the residents of South Delhi, India. Indian Journal of Community Medicine, 45(3), 375-378.
Gül, Y. E. (2024). Development of the Earthquake Anxiety Scale: Validity and Reliability Study. Uluslararası Karamanoğlu Mehmetbey Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 25-31.
Kahraman, A., & Çubukcu, E. (2025). Earthquake anxiety and sleep quality among adolescent survivors 9–12 months after the great earthquakes in Türkiye: a cross-sectional study. Scientific Reports, 15(1), 25719.
Ma, Z., Zhou, W., Deng, X., & Xu, D. (2023). Community disaster resilience and risk perception in earthquake-stricken areas of China. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 17, e74.
Mızrak, S., Özdemir, A. ve Aslan, R. (2021). Kasırga risk algısı ölçeğinin deprem risk algısına uyarlanması ve kadınların deprem risk algısını etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Doğal Afetler, 109 (3), 2241-2259.
Rezabeigi Davarani, E., Nekoei-Moghadam, M., Khanjani, N., Iranpour, A., Chashmyazdan, M., & Farahmandnia, H. (2023). Factors related to earthquake preparedness of households based on social-cognitive theory constructs: A systematic review. Frontiers in Public Health, 11, 987418.
Topal, M. H., Başpinar, A., & Güntürkün, M. (2024). Social-cognitive factors of individual earthquake preparedness behavior: A scale adaptation and correlational survey research. TRC Journal of Humanitarian Action, 4(1).
Trumbo, CW, Peek, L., Meyer, MA, Marlatt, HL, Gruntfest, E., McNoldy, BD & Schubert, WH (2016). Kasırga risk algısı için bilişsel-duygusal bir ölçek. Risk Analizi, 36 (12), 2233-2246.
Turan, N., Yılmaz, DY ve Ertekin, K. (2022). Deprem sonrası ergenlerde travma sonrası stres bozukluğu, travma sonrası büyüme ve ruminasyon arasındaki ilişki: Sistematik bir inceleme. Çocuk ve Ergen Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 35 (3), 267-276.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). (2022). Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2022. Türkiye İstatistik Kurumu. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=49685
Thapa, P., Acharya, L., Bhatta, B. D., Paneru, S. B., Khattri, J. B., Chakraborty, P. K., & Sharma, R. (2018). Anxiety, depression and post-traumatic stress disorder after earthquake. J Nepal Health Res Counc, 16(1), 53-57.
Uğur, M., Kartal, F., Mete, B., Tamam, L., & Demirkol, M. E. (2021). Deprem sonrası akut stres bozukluğu olanlarda travma esnasındaki çözülmenin, anksiyete düzeyi, algılanan stres, anksiyete duyarlılığı ve deprem stresiyle baş etme ile ilişkisi. Türk Psikiyatri Dergisi, 32(4), 253-260.
Utaya, S., Aksa, F. I., Bachri, S., & Handoyo, B. (2020). The role of knowledge and fatalism in college students related to the earthquake-risk perception. Jàmbá: Journal of Disaster Risk Studies, 12(1), 1-6.
Vrselja, I., Pandžić, M., & Glavaš, D. (2023). Predicting earthquake preparedness intention among Croatian residents: Application of the theory of planned behaviour. International Journal of Psychology, 58(2), 124-133.
Yan, Y. E., Turale, S., Stone, T., & Petrini, M. (2015). Disaster nursing skills, knowledge and attitudes required in earthquake relief: Implications for nursing education. International Nursing Review, 62(3), 351-359.
Zhou, X., Wu, X., Chen, Q., & Zhen, R. (2017). Why did adolescents have sleep problems after earthquakes? Understanding the role of traumatic exposure, fear, and PTSD. Scandinavian Journal of Psychology, 58(3), 221-227.
Wang, Z., Han, Z., Liu, L., & Yu, S. (2021). Place attachment and household disaster preparedness: Examining the mediation role of self-efficacy. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(11), 5565.
Xu, D., Qing, C., Deng, X., Yong, Z., Zhou, W. & Ma, Z. (2020). Depremden etkilenen bölgelerdeki kırsal hanelerin afet riski algısı, hız duygusu, tahliye isteği ve taşınma isteği: Çin'in Sichuan Eyaletinden kanıtlar. Uluslararası Çevre Araştırmaları ve Halk Sağlığı Dergisi, 17 (2), 602.
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Journal of 5N1Quality
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
