Dijital Etkileşimden Yeme Davranışına: Genç Yetişkinlerde Sosyal Medya Bağımlılığı ile Yeme Davranışları Arasındaki İlişkinin Kesitsel İncelemesi
Sosyal Medya Bağımlılığı ve Yeme Davranışı
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18053989Anahtar Kelimeler:
Sosyal medya bağımlılığı, yeme davranışı, genç yetişkinler, halk sağlığıÖzet
Bu araştırma, genç yetişkinlerde sosyal medya bağımlılığı ile yeme davranışları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla kesitsel tasarımda yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini İstanbul’da yaşayan 18–24 yaş arası genç yetişkinler oluşturmuştur. Örneklem, %80 güven düzeyi ve %5 hata payı ile 195 kişi olarak belirlenmiştir. Veriler, Haziran–Eylül 2025 tarihleri arasında çevrimiçi anket yoluyla toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (SMBÖ) ve Sosyal Medyanın Yeme Davranışları Üzerindeki Etkileri Ölçeği (SESMEB) kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 20,7 ± 1,9 olup, çoğunluğu kadındır (%71,3). Günlük sosyal medya kullanım süresi ortalama 4,1 ± 2,4 saattir. Katılımcıların SMBÖ toplam puan ortalaması 67,3 ± 17,3; SESMEB puan ortalaması ise 40,8 ± 14,6’dır. Korelasyon analizinde SMBÖ’nün duygusal alt boyutu ile SESMEB arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p < 0,05). Kadın katılımcıların sosyal medya bağımlılığı düzeyleri erkeklerden anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p < 0,05). Sosyal medya kullanımının günlük yaşamı etkilediğini belirten bireylerin hem SMBÖ hem de SESMEB puanları anlamlı düzeyde yüksektir. Bulgular, sosyal medyanın yalnızca bilişsel ve davranışsal değil, aynı zamanda duygusal boyutlarıyla da bireylerin yeme tutumlarını etkileyebileceğini göstermektedir. Bu durum, sosyal medya etkileşimlerinin psikolojik iyi oluş ve beslenme davranışları üzerindeki dolaylı etkilerinin gelecekte ayrıntılı olarak incelenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Referanslar
Akdeniz, H., Taş, B., Koçoğlu, B., ve Toprak, P. Y. (2022). An investigation into the relationship between social media addiction and
emotional eating behaviour of university students. Progress in Nutrition, 24 (4), e2022131. https://doi.org/10.23751/pn.v24i4.13628
Akın, M. (2017). A research on the impacts of the young people’s Internet addiction levels and their social media preferences.
International Review of Management and Marketing, 7 (2), 256- 262. https://dergipark.org.tr/tr/pub/irmm/issue/32104/355823
adresinden alınmıştır.
Alateeq, D., Doumi, R., Alharthi, A., Alsayari, N. A., Alotaibi, R. M., Alharthi, R., Althomali, W., Alsaif, B. A., Alshammari, A., Aladwani,
S., Aldossary, N., Alhindawi, Z., ve Fayed, A. (2025). Social Media Addiction: Prevalence, Determinants, and Correlation with Self
esteem and Loneliness among Young Adults in Saudi Arabia. Journal of Nature and Science of Medicine, 8 (3), 233- 241. https://
doi.org/10.4103/jnsm.jnsm_207_24
Andreassen, C. S., Torsheim, T., Brunborg, G. S., ve Pallesen, S. (2012). Development of a Facebook addiction scale. Psychological
Reports, 110 (2), 501- 517. https://doi.org/10.2466/02.09.18.PR0.110.2.501-517
Andreassen, C. S., Torsheim, T., ve Pallesen, S. (2014). Predictors of use of social network sites at work-a specific type of cyberloafing.
Journal of Computer-Mediated Communication, 19 (4), 906- 921. https://doi.org/10.1111/jcc4.12085
Din, A. L., Javed, I., Devi, N., Mansoor, A., Mansoor, E., Khaliq, M., ve Raza, H. A. (2024). Analysis of Eating Disorders and Social
Media Impact on health. Journal of Health and Rehabilitation Research, 4 (2), 217- 221. https://doi.org/10.61919/jhrr.v4i2.808
Fareed, S., Jabeen, S., Aurangzeb, S., ve Aslam, R. (2024). Social Media Addiction, Social Media Use and Aggression in Young
Adults. Pakistan Journal of Humanities and Social Sciences, 12 (3), 2397- 2402. https://doi.org/10.52131/pjhss.2024.v12i3.2414
Fardouly, J., ve Vartanian, L. R. (2016). Social media and body image concerns: Current research and future directions. Current
Opinion in Psychology, 9, 1- 5. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2015.09.005
Filippone, L., Shankland, R., ve Hallez, Q. (2022). The relationships between social media exposure, food craving, cognitive
impulsivity and cognitive restraint. Journal of Eating Disorders, 10 (1), 184. https://doi.org/10.1186/s40337-022-00698-4
Goodyear, V. A., Wood, G., Skinner, B., ve Thompson, J. L. (2021). The effect of social media interventions on physical activity
and dietary behaviours in young people and adults: a systematic review. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical
Activity, 18 (1), 72. https://doi.org/10.1186/s12966-021-01138-3
Griffiths, S., Murray, S. B., Krug, I., ve McLean, S. A. (2018). The Contribution of Social Media to Body Dissatisfaction, Eating
Disorder Symptoms, and Anabolic Steroid Use Among Sexual Minority Men. Cyberpsychology, behavior and social networking,
(3), 149- 156. https://doi.org/10.1089/cyber.2017.0375
Güzeldere, H. K. B., Çifçi, B., Sevı̇nç, E., & Hiçyılmaz, E. (2025). The Relationship Between Social Media Addiction, Food Preference
and Eating Attitudes Among Young Adults. Beslenme ve Diyet Dergisi, 53 (1), 4- 12. https://doi.org/10.33076/2025.bdd.1883
Hazar, Ç. M., ve Avcı, Ö. (2024). Sosyal medya bağımlılığı ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu İletişim Araştırmaları
Dergisi (KİAD), (13), 16- 39. https://doi.org/10.56676/kiad.1535377
Ilğaz, M. (2018). Sosyal Medya Bağımlılığı: Lise ve Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma. Turkish Journal of Marketing, 3
(3), 238. https://doi.org/10.30685/tujom.v3i3.60
Imtiaz, H., ve Malik, N. (2024). Social Media Addiction and Disordered Eating Behavior Among University Students: Appearance
Based Rejection Sensitivity as Mediator. Deleted Journal, 13 (1), 853- 861. https://doi.org/10.62345/jads.2024.13.1.71
Keles, B., McCrae, N., ve Grealish, A. (2019). A systematic review: the influence of social media on depression, anxiety and
psychological distress in adolescents. International Journal of Adolescence and Youth, 25 (1), 79- 93. https://doi.org/10.1080/02
2019.1590851
Keser, A., Bayındır-Gümüş, A., Kutlu, H., ve Öztürk, E. (2020). Development of the scale of effects of social media on eating
behaviour: a study of validity and reliability. Public Health Nutrition, 23 (10), 1677- 1683. https://doi.org/10.1017/S1368980019004270
Mohsenpour, M. A., Karamizadeh, M., Barati-Boldaji, R., Ferns, G. A., ve Akbarzadeh, M. (2023). Structural equation modeling of
direct and indirect associations of social media addiction with eating behavior in adolescents and young adults. Dental Science
Reports, 13 (1). https://doi.org/10.1038/s41598-023-29961-7
Nelson, J. J., ve Pieper, C. (2020). Who’s an iAddict? A Sociodemographic Exploration of Device Addiction Among American
Adults. Social Science Quarterly, 101 (5), 2071- 2084. https://doi.org/10.1111/SSQU.12833
Niger, L. (2023). The Prevalence and Associated Factors of Social Media Addiction Among Undergraduate University Students of
Dhaka City. Acta Scientific Medical Sciences. https://doi.org/10.31080/asms.2023.07.1694
Sevim, S., Gumus, D., ve Kizil, M. (2024). The relationship between social media addiction and emotional appetite: a cross-sectional
study among young adults in Turkey. Public Health Nutrition, 27 (1), e72. doi:10.1017/S1368980024000466
Shahid, M., Yousaf, R., ve Munir, H. (2024). Social Media Addiction, Depression and Aggression in Young Adults. Journal of
Professional & Applied Psychology, 5 (2), 276- 285. https://doi.org/10.52053/jpap.v5i2.297
Sidani, J. E., Shensa, A., Hoffman, B., Hanmer, J., ve Primack, B. A. (2016). The Association between Social Media Use and
Eating Concerns among US Young Adults. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 116 (9), 1465- 1472. https://doi.
org/10.1016/j.jand.2016.03.021
Su, W., Han, X., Yu, H., Wu, Y., ve Potenza, M. N. (2020). Do men become addicted to internet gaming and women to social media?
A meta-analysis examining gender-related differences in specific internet addiction. Computers in Human Behavior, 113, 106480.
https://doi.org/10.1016/j.chb.2020.106480
TÜİK, 2025. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2024. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit
Sistemi-Sonuclari-2024-53783 adresinden alınmıştır.
Vannucci, A., Flannery, K. M., ve Ohannessian, C. M. (2017). Social media use and anxiety in emerging adults. Journal of affective
disorders, 207, 163- 166. https://doi.org/10.1016/j.jad.2016.08.040
We Are Social, Dijital Global İstatistik Raporu, 2024. https://www.uab.gov.tr/haberler/turkiye-de-303-milyon-aktif-sosyal-medya
hesabivar#:~:text=Ulaştırma%20ve%20Altyapı%20Bakanı%20Abdulkadir,2%20saat%2037%20dakika%20geçiriyor. adresinden
alınmıştır.
Zıvdır, P., ve Karakul, A. (2023). Social media addiction levels of university students and FoMO relationship. Journal of Inonu
University Health Services Vocational School, 11 (1), 1054- 1067. https://doi.org/10.33715/inonusaglik.1168528
Xiao, W., Peng, J., ve Liao, S. (2022). Exploring the Associations between Social Media Addiction and Depression: Attentional
Bias as a Mediator and Socio-Emotional Competence as a Moderator. International Journal of Environmental Research and Public
Health, 19 (20), 13496. https://doi.org/10.3390/ijerph192013496
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Journal of 5N1Quality
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
